كند بر يكديگر حسد مبريد و دشمنى نكنيد ، و از يكديگر دورى نكنيد و چون برادر باشيد كه پرهيزگارى در دل است و انديشه ى بد و پيمان برادر دينى شكستن بالاترين بدى است . و فرمود : مؤمن براى مؤمن مثل لوازم ساختمان است كه هر قسمتى وسيلهء استحكام و نگاهدارى قسمت ديگر است و فرمود : مؤمنين در دوستى مانند پاره هاى تن هستند كه چون عضوى رنجور شود بقيّه در آزار باشند . بيشتر مفسّرين نوشته‌اند اين جملات آيه اشاره است بسابقه ى تاريخى كه محمد بن اسحاق نوشته است : دو برادر از يك مادر و پدر بودند بنام اوس و خزرج كه دوست و همسوگند يكى از آنها سمير ابن زيد بن مالك دوست و همسوگند مالك بن عجلان از قبيله ى خزرج بنام خاطب ابن حرب بن مزينه را كشت و اين قتل موجب شد كه ميان دو قبيله و عموزاده ها آتش جنگ افروخته شد ، كه مورخين نوشته‌اند : صد و بيست سال ميان اين دو تيره جنگ برقرار بود تا پيغمبر بمدينه هجرت فرمود . « وَكُنْتُمْ عَلى شَفا حُفْرَةٍ » 103 ابو الفتوح نوشته است : و اين مثل است يعنى شما نزديك بودى كه در دوزخ افتى و از ميان شما و افتادن در دوزخ هيچ نمانده بود جز آنكه مرگ بشما رسيدى چون كسى كه بر كناره ى چاهى يا خندقى باشد بهر آسيبى كه به او رسد درافتد ، خداى تعالى ايشان را تشبيه كرد و احوال ايشان به حال كسى كه بر كناره ى حفره اى باشد هر ساعت خوف آن بود درافتد . « لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ » 103 طبرى : تا اينكه هدايت شويد . سخن ما : 1 - در دو آيت اول توجه مىدهد بيك ميل عمومى آدمى كه مى - خواهد ديگران را با خود هم آهنگ كند . براى جلوگيرى از اين تمايلات يادآور شده است كه مختصر غفلت و موافقت با اجانب موجب انحراف شما خواهد شد . و باز استدلال شده است كه تناسبى ميان شما و مخالفين شما نيست زيرا آنها وسيله ى عقل و دانش ندارند و آنچه مىانديشند مولود بىخردى است ولى شخص تحصيل كرده كه مربّى مثل پيغمبر ( ص ) و كتابى مانند قرآن دارد بايستى بهتر فكر كند و از سرمايه ى خدا - دادى خود استفاده نمايد و گوش بگفته ى اجانب نكند .